VETC vừa tạm dừng thu phí 6.600 đồng/tháng: Khoản tiền này thực chất là gì?

Sáng 20/8, Công ty TNHH Thu phí tự động VETC thông báo chưa áp dụng và tạm dừng triển khai chính sách phí dịch vụ Ví điện tử VETC, sau khi ghi nhận nhiều ý kiến từ khách hàng.

Theo doanh nghiệp, chính sách sẽ được rà soát lại, tiếp tục lấy ý kiến người dùng trước khi xây dựng phương án phù hợp hơn. VETC đồng thời cho biết đến thời điểm đưa ra thông báo, hệ thống Ví VETC chưa thực hiện thu khoản phí này của khách hàng.

Trước đó, VETC dự kiến áp dụng mức phí 6.600 đồng/ví/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/ví/tháng đối với khách hàng tổ chức, doanh nghiệp. Chính sách nhanh chóng nhận nhiều phản ứng, một phần bởi không ít chủ phương tiện hiểu đây là một khoản phí mới phát sinh để duy trì tài khoản đi qua trạm ETC.

Tuy nhiên, bản chất khoản tiền này có một điểm cần phân biệt: Tài khoản giao thông và Ví VETC không phải là một.

Tài khoản giao thông không phải chiếc ví chứa tiền

Sự nhầm lẫn bắt nguồn từ việc trong mô hình ETC trước đây, người dùng quen với khái niệm "tài khoản thu phí": Nạp tiền vào tài khoản, sau đó hệ thống trực tiếp trừ số dư khi xe đi qua trạm.

Nghị định 119/2024/NĐ-CP đã thay đổi cấu trúc này. Theo quy định mới, tài khoản thu phí được chuyển đổi thành tài khoản giao thông và tài khoản này phải kết nối với một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Nghị định quy định tại thời điểm thực hiện giao dịch, một tài khoản giao thông được kết nối với một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, chủ phương tiện phải bảo đảm có đủ tiền trong phương tiện thanh toán được kết nối với tài khoản giao thông, thay vì duy trì tiền ngay trong tài khoản giao thông như mô hình cũ.

Bản thân phía VETC cũng cho biết tài khoản giao thông về cơ bản chứa thông tin về phương tiện và chủ phương tiện. Phần tiền để thanh toán được đặt tại phương tiện thanh toán kết nối với tài khoản đó. Với khách hàng sử dụng hệ sinh thái VETC, một trong những phương tiện thanh toán này là Ví điện tử VETC.

Vì vậy, khoản 6.600 đồng được đề xuất không phải phí để "giữ tài khoản giao thông hoạt động", cũng không làm tăng giá vé BOT hay mức phí sử dụng đường bộ tại từng trạm. Đó là khoản phí dự kiến áp dụng đối với dịch vụ Ví điện tử VETC.

Vậy Ví VETC thực chất là gì?

Ví VETC không đơn thuần là tên gọi của số dư trên ứng dụng thu phí đường bộ.

VETC được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép số 23/GP-NHNN ngày 27/4/2023 để cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, gồm cổng thanh toán điện tử, hỗ trợ thu hộ - chi hộ và dịch vụ ví điện tử. Nói cách khác, khi cung cấp Ví VETC, doanh nghiệp đang vận hành một sản phẩm thanh toán chịu các quy định dành cho ví điện tử, bên cạnh vai trò cung cấp dịch vụ ETC.

Các quy định đối với ví điện tử cũng khác tài khoản tiền gửi ngân hàng. Theo Thông tư 40/2024/TT-NHNN, đơn vị cung ứng ví phải duy trì tổng số dư trên các tài khoản bảo đảm thanh toán tại ngân hàng hợp tác không thấp hơn tổng số dư của toàn bộ ví điện tử khách hàng tại cùng thời điểm. Việc sử dụng tài khoản bảo đảm này cũng bị giới hạn cho các hoạt động phục vụ thanh toán và hoàn trả tiền theo quy định.

Như vậy, đằng sau thao tác tưởng như rất đơn giản - chiếc xe chạy qua trạm và vài giây sau tiền được trừ - là một hệ thống thanh toán riêng vận hành song song với hệ thống tài khoản giao thông.

Khoản tiền 6.600 đồng được VETC lý giải dùng để làm gì?

Trong giải trình trước khi quyết định tạm dừng chính sách, VETC cho biết giai đoạn đầu triển khai mô hình mới, doanh nghiệp chưa thu phí quản lý Ví VETC và chủ động hỗ trợ các chi phí phát sinh trong quá trình vận hành, xử lý giao dịch cũng như kết nối với ngân hàng.

Theo VETC, khi quy mô giao dịch tăng, doanh nghiệp phải duy trì nhiều nhóm chi phí như phí nạp tiền và kết nối với ngân hàng, liên thông và đối soát giao dịch; vận hành, bảo trì, nâng cấp hạ tầng công nghệ thanh toán 24/7; bảo đảm an toàn thông tin; giám sát rủi ro; lập hóa đơn điện tử; tra soát, xử lý khiếu nại và hỗ trợ khách hàng.

Điều này cũng giải thích một phần lý do doanh nghiệp muốn tách riêng một khoản phí cho chiếc ví điện tử thay vì coi toàn bộ hoạt động thanh toán là phần miễn phí đi kèm dịch vụ ETC.

Tuy nhiên, việc một dịch vụ phát sinh chi phí vận hành và việc nên phân bổ chi phí ấy cho khách hàng theo cách nào là hai câu chuyện khác nhau.

Không thu phí duy trì không có nghĩa ví điện tử hoàn toàn miễn phí

Theo khảo sát biểu phí một số ví điện tử trên thị trường, mô hình phổ biến hiện nay là không thu một khoản phí quản lý định kỳ hàng tháng. Thay vào đó, nhà cung cấp có thể thu tiền ở từng loại giao dịch cụ thể như rút tiền vượt hạn mức, sử dụng nguồn tiền từ thẻ quốc tế, thanh toán một số loại hóa đơn hoặc thu phí từ đơn vị chấp nhận thanh toán.

Ngân hàng lại có mô hình khác. Nhiều ngân hàng vẫn áp dụng phí quản lý tài khoản hàng tháng, nhưng thường miễn phí khi khách hàng duy trì số dư bình quân nhất định hoặc đáp ứng một số điều kiện.

Ngoài ra, quy định về tài khoản giao thông không bắt buộc chủ phương tiện phải sử dụng duy nhất Ví VETC.

Nghị định 119 quy định tài khoản giao thông kết nối với phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt hợp pháp. Trong quá trình giải thích chính sách, các đơn vị cung cấp dịch vụ cũng cho biết người dùng có thể lựa chọn các hình thức liên kết phù hợp như tài khoản ngân hàng, dịch vụ đi trước trả sau hoặc một số loại thẻ thanh toán tùy phương án được nhà cung cấp triển khai.

Điều đó cũng cho thấy chiếc Ví VETC chỉ là một mắt xích trong hệ thống thanh toán giao thông mới, chứ không đồng nhất với tài khoản giao thông mà mỗi phương tiện cần có.

Phương Vy