Việt Nam đón tin vui từ Saudi Arabia

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 49 triệu USD, tăng 151% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của ngành hàng cá rô phi, với động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ thị trường Brazil và nhóm sản phẩm phi lê đông lạnh.

Xét theo cơ cấu sản phẩm, phi lê cá rô phi đông lạnh (HS 0304) tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm hơn 80% tổng kim ngạch. Đứng thứ hai là cá nguyên con đông lạnh (HS 0303), trong khi nhóm sản phẩm giá trị gia tăng thuộc mã HS16 chỉ đóng góp tỷ trọng rất nhỏ. Sự áp đảo của mặt hàng phi lê đông lạnh phản ánh khả năng đáp ứng các đơn hàng quy mô lớn của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời cho thấy tác động đáng kể từ nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh của Brazil.

Tại khu vực châu Á, xuất khẩu cá rô phi ghi nhận diễn biến phân hóa giữa các thị trường. Nhóm Trung Đông tăng trưởng nổi bật, trong khi ASEAN tiếp tục mở rộng nhập khẩu nhờ nhu cầu từ Malaysia. Nhật Bản duy trì đà tăng ổn định, còn Hàn Quốc giảm so với cùng kỳ năm trước.

Trong số các thị trường châu Á, Saudi Arabia là điểm sáng đáng chú ý khi nhập khẩu 3 triệu USD cá rô phi từ Việt Nam trong 4 tháng đầu năm, tăng tới 542% so với cùng kỳ năm 2025. Thị trường này hiện chiếm khoảng 6% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam. Cơ cấu nhập khẩu chủ yếu là cá nguyên con đông lạnh, chiếm 89% giá trị, phần còn lại là phi lê đông lạnh.

Trong khi xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam tăng tốc, thị trường thế giới đang chứng kiến nhiều biến động về cung cầu. Theo báo cáo cung – cầu tháng 3/2026 của cơ quan quản lý thủy sản Trung Quốc, sản lượng cá rô phi của nước này được dự báo giảm từ khoảng 2,11 triệu tấn năm 2025 xuống còn 2,05 triệu tấn trong năm 2026.

Mặc dù sản lượng giảm nhẹ, xuất khẩu của Trung Quốc lại được dự báo tăng từ 1,1 triệu tấn lên 1,148 triệu tấn, nâng tỷ lệ xuất khẩu trên tổng sản lượng từ 56,7% lên hơn 63%. Ngược lại, tiêu thụ nội địa có xu hướng suy yếu, dự kiến giảm xuống còn khoảng 793.600 tấn trong năm 2026.

Đáng chú ý, lượng tồn kho cuối kỳ được dự báo giảm gần một nửa, từ 208.400 tấn xuống còn 106.400 tấn. Diễn biến này cho thấy nguồn cung dự phòng đang thu hẹp, dù khối lượng xuất khẩu vẫn tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên, thị trường nội địa Trung Quốc vẫn chịu áp lực khi giá bán buôn bình quân giảm xuống khoảng 16.720 NDT/tấn, tương đương 2.340 USD/tấn, phản ánh sức mua chưa thực sự phục hồi.

Tại Mỹ, thị trường cá rô phi tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Trong tuần 15/2026, giá phi lê cá rô phi đông lạnh nhập khẩu từ Trung Quốc giảm khoảng 0,05 USD/pound, đánh dấu lần điều chỉnh giảm đáng kể đầu tiên sau nhiều tuần đi ngang.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ lượng tồn kho lớn tại các nhà nhập khẩu, khiến hoạt động mua hàng diễn ra thận trọng hơn. Dữ liệu thương mại cho thấy lượng cá rô phi nhập khẩu từ Trung Quốc trong tháng 2/2026 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 6/2025. Tính chung hai tháng đầu năm, khối lượng nhập khẩu cũng ở mức thấp nhất cho cùng kỳ kể từ năm 2012.

Bên cạnh áp lực về nhu cầu, chuỗi cung ứng ngành cá rô phi toàn cầu cũng đang chịu nhiều thách thức. Tại Trung Quốc, giá cá nguyên liệu ở tỉnh Quảng Đông giảm, trong khi Quảng Tây và Hải Nam tương đối ổn định. Việc giảm giá tại Quảng Đông được cho là nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp chế biến nâng cao khả năng cạnh tranh xuất khẩu.

Các nhà xuất khẩu đồng thời phải đối mặt với chi phí vận tải cao, biến động tỷ giá và những gián đoạn trong logistics quốc tế, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Ngoài ra, rào cản thương mại tiếp tục gia tăng khi Mỹ hiện áp mức thuế tổng cộng khoảng 40% đối với cá rô phi Trung Quốc và vẫn để ngỏ khả năng triển khai thêm các biện pháp mới, làm gia tăng áp lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Như Quỳnh