Việt Nam liên tục đón tin vui từ Nhật Bản và Hàn Quốc
Các quốc gia châu Á đang đồng loạt mang tin vui đến cho Việt Nam.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia quay trở lại sử dụng than để thay thế khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) do biến động nguồn cung và giá năng lượng tăng cao, xuất khẩu than của Việt Nam đang ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong những tháng đầu năm 2026.
Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 493.000 tấn than, thu về khoảng 78 triệu USD, gần gấp đôi về sản lượng so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tháng 4, lượng than xuất khẩu đạt gần 169.000 tấn, tăng khoảng 83% so với cùng kỳ. Giá than xuất khẩu bình quân cũng tăng lên khoảng 164 USD/tấn.
Đáng chú ý, nhiều thị trường châu Á đồng loạt tăng nhập khẩu than từ Việt Nam. Indonesia hiện là thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 27% tổng lượng than xuất khẩu của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm. Lượng than xuất khẩu sang thị trường này tăng đột biến với 132.231 tấn, tăng 200% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng tháng 4 ghi nhận mức tăng trưởng hơn 1.100% so với cùng kỳ.
Nhật Bản đứng thứ hai với mức tăng gấp đôi, trong khi xuất khẩu sang Thái Lan tăng tới khoảng 280%. Hàn Quốc nhập khẩu 4.196 tấn than từ Việt Nam trong khi cùng kỳ năm ngoái không có lô hàng nào được vận chuyển sang nước này.
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang biến động mạnh. Cuộc xung đột tại Trung Đông cùng nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu – đã khiến giá khí tự nhiên tăng cao và buộc nhiều quốc gia phải tìm nguồn năng lượng thay thế.
Theo Reuters, nhiều nền kinh tế châu Á như Nhật Bản và Hàn Quốc đang gia tăng sử dụng điện than nhằm giảm phụ thuộc vào LNG đắt đỏ. Tại Nhật Bản, sản lượng điện than trong tháng 4 tăng hơn 11%, trong khi điện khí giảm gần 13%. Ở Hàn Quốc, điện than tăng gần 40%, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2019.
Các chuyên gia cho rằng than đang trở thành giải pháp ngắn hạn quan trọng đối với nhiều quốc gia trong bối cảnh thị trường LNG thiếu ổn định. So với khí đốt, than có lợi thế về nguồn cung sẵn có, giá thành ổn định hơn và khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu phát điện.
Không chỉ nhu cầu tăng, nguồn cung than toàn cầu cũng đang có nhiều thay đổi. Indonesia – quốc gia xuất khẩu than lớn nhất thế giới – gần đây tiếp tục siết hạn ngạch khai thác nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong nước. Điều này khiến nguồn cung trên thị trường quốc tế bị thu hẹp, tạo thêm dư địa cho các nhà xuất khẩu khác, trong đó có Việt Nam.
Giới phân tích nhận định xu hướng chuyển dịch tạm thời từ LNG sang than có thể mở ra cơ hội mới cho ngành than Việt Nam, đặc biệt tại các thị trường châu Á có nhu cầu nhập khẩu lớn. Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động, các doanh nghiệp xuất khẩu than của Việt Nam có thể hưởng lợi từ nhu cầu gia tăng và mặt bằng giá bán cao hơn.
Tuy nhiên, cơ hội này cũng đi kèm nhiều thách thức. Sản lượng than trong nước chủ yếu vẫn phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa, đặc biệt cho phát điện. Vì vậy, khả năng mở rộng xuất khẩu sẽ phụ thuộc vào cân đối cung – cầu trong nước cũng như năng lực khai thác của ngành than.
Ngoài ra, xu hướng chuyển dịch năng lượng sạch trên toàn cầu vẫn là yếu tố dài hạn có thể ảnh hưởng tới nhu cầu tiêu thụ than trong tương lai. Dù vậy, trong ngắn hạn, khi thị trường LNG còn nhiều biến động và giá năng lượng duy trì ở mức cao, than vẫn đang đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng của nhiều quốc gia.
Khánh Vy