Việt Nam sắp có hầm đường bộ xuyên núi cao nhất: dài 8,8km, vốn đầu tư 3.300 tỷ đồng, chinh phục 'vua đèo Tây Bắc' chỉ trong 11 phút

Những mũi khoan đầu tiên đã chính thức xuyên vào vách núi Hoàng Liên, mở đầu giai đoạn thi công hạng mục quan trọng nhất của dự án hầm đường bộ kết nối Lào Cai và Lai Châu. Với tổng vốn đầu tư 3.300 tỷ đồng, toàn tuyến dài khoảng 8,8 km, công trình được kỳ vọng thay thế khoảng 22 km đường đèo hiểm trở trên Quốc lộ 4D và rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Sa Pa và Tam Đường.

Dự án Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên kết nối phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai với xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu. Công trình có tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh Lai Châu và các nguồn vốn hợp pháp khác. Dự án được triển khai trong giai đoạn 2023-2027 và đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2027. 

Toàn tuyến có chiều dài khoảng 8,8 km, trong đó khoảng 4,6 km thuộc địa phận Lai Châu và 4,2 km thuộc Lào Cai. Hạng mục quan trọng nhất là hệ thống hầm xuyên núi, gồm hầm chính dài khoảng 2,63 km và hầm phụ dài khoảng 2,65 km, cùng hệ thống đường dẫn, cầu, cống và các công trình bảo đảm an toàn.

Điểm đáng chú ý là dự án không chỉ xây một ống hầm duy nhất. Hai ống hầm được bố trí cách nhau khoảng 30 m. Hầm chính rộng khoảng 9,75 m, có 2 làn xe cơ giới lưu thông hai chiều và tĩnh không đứng 5 m. Hầm phụ rộng khoảng 4,7 m, đảm nhiệm chức năng phục vụ cứu hộ, thoát hiểm và vận hành công trình. Thiết kế hầm được xây dựng trên cơ sở tiêu chuẩn xuyên núi của Nhật Bản kết hợp với tiêu chuẩn Việt Nam.

Phần tuyến đường ngoài hầm được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, với tốc độ thiết kế 60 km/h và nền đường rộng khoảng 9 m. Toàn dự án còn bao gồm hệ thống cầu, thoát nước, kè, công trình phòng hộ và các hạng mục an toàn giao thông.

Quy mô của công trình trở nên đáng chú ý hơn khi đặt trong bối cảnh địa hình mà tuyến đường hiện hữu phải đi qua. Khi hoàn thành, dự án sẽ giúp phương tiện tránh khoảng 22 km đường đèo Hoàng Liên (Ô Quy Hồ) trên Quốc lộ 4D, tuyến đường có địa hình dốc và nhiều đoạn quanh co. Theo phương án được công bố, thời gian di chuyển giữa Sa Pa và Tam Đường có thể được rút xuống còn khoảng 11 phút, thay vì phải mất khoảng 2 giờ đi qua cung đường đèo hiện nay.

Đây cũng là lý do hầm Hoàng Liên không đơn thuần là một dự án rút ngắn quãng đường. Công trình được kỳ vọng hình thành một tuyến kết nối thuận lợi hơn giữa Sa Pa - Tam Đường - Lai Châu, giảm phụ thuộc vào cung đường đèo hiện hữu, đồng thời nâng cao an toàn giao thông và khả năng lưu thông hàng hóa.

Về chi phí, trong tổng mức đầu tư 3.300 tỷ đồng, chi phí xây dựng chiếm hơn 2.200 tỷ đồng, trong khi chi phí thiết bị khoảng 259 tỷ đồng theo hồ sơ nghiên cứu khả thi được công bố. Nguồn vốn dự kiến gồm khoảng 2.500 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, 710 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Lai Châu và 90 tỷ đồng từ các nguồn vốn khác. 

Tác động kinh tế của dự án được kỳ vọng không dừng ở giao thông. Bộ Xây dựng đánh giá tuyến hầm sẽ mở ra hành lang kết nối an toàn hơn giữa hai địa phương, tạo điều kiện phát triển du lịch, logistics, thương mại và giao thương biên mậu qua khu vực cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng - Kim Thủy Hà.

Đặc biệt, Sa Pa đang là một trong những trung tâm du lịch lớn của khu vực Tây Bắc, trong khi Lai Châu có lợi thế về cảnh quan núi cao và các điểm đến tự nhiên. Việc rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai địa bàn được kỳ vọng giúp mở rộng không gian du lịch liên vùng, thay vì để hành trình qua đèo Hoàng Liên trở thành một điểm nghẽn giao thông.

Ngày 5/8/2026, những mũi khoan đầu tiên đã chính thức chạm vào vách đá, đánh dấu việc dự án bước sang giai đoạn thi công hầm. Nếu hoàn thành theo kế hoạch năm 2027, công trình 3.300 tỷ đồng sẽ tạo ra một tuyến giao thông mới xuyên qua dãy Hoàng Liên, thay đổi đáng kể cách kết nối giữa Lào Cai và Lai Châu và mở thêm dư địa phát triển kinh tế cho khu vực Tây Bắc.

Khánh Vy