Việt Nam trồng bạt ngàn loại củ gia vị đắt giá: Vừa thu về hơn 34 triệu USD, nước ta là ông lớn thứ 3 thế giới

Việt Nam sở hữu một cặp đôi củ gia vị được mệnh danh "mỏ vàng" dưới lòng đất là củ gừng và củ nghệ. Củ gừng là mặt hàng quen thuộc, bình dân với người Việt Nam nhưng ra nước ngoài, gừng lại rất được săn lùng, ưa chuộng và được giá.

Theo số liệu từ Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong số các nhóm gia vị xuất khẩu, gừng, nghệ và các loại gia vị khác đạt kết quả nổi bật nhất với 22.314 tấn, kim ngạch 34,6 triệu USD, tăng 48,5% về lượng so với cùng kỳ năm trước. Châu Á tiếp tục là thị trường tiêu thụ chủ lực, chiếm gần 86% tổng lượng xuất khẩu, trong đó Indonesia, Bangladesh và Ấn Độ duy trì nhu cầu nhập khẩu tích cực.

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia sản xuất gừng và nghệ lớn tại Đông Nam Á. Diện tích trồng gừng, nghệ và các loại gia vị khác ước khoảng 45.000 ha, tập trung tại Quảng Ngãi, Nghệ An, Lâm Đồng và Gia Lai. Năm 2025, sản lượng thu hoạch ước đạt khoảng 120.000 tấn gừng và 80.000 tấn nghệ, phục vụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Trên thị trường quốc tế, gừng được sử dụng rộng rãi trong ngành chế biến thực phẩm như gia vị, nước giải khát, trà thảo mộc, bánh kẹo và các sản phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh đó, nguyên liệu này còn được ngành dược phẩm và thực phẩm chức năng khai thác nhờ chứa các hợp chất hoạt tính sinh học như gingerol và shogaol, được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và giảm viêm. Nhu cầu đối với gừng tươi, gừng sấy khô, bột gừng và tinh dầu gừng vì vậy duy trì ở mức cao tại nhiều thị trường.

Trong khi đó, nghệ được xem là nguyên liệu có giá trị gia tăng lớn nhờ hoạt chất curcumin. Curcumin được ứng dụng trong sản xuất thực phẩm bổ sung, đồ uống, dược phẩm, mỹ phẩm và là chất tạo màu tự nhiên cho ngành công nghiệp thực phẩm. Xu hướng tiêu dùng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, cùng với nhu cầu thay thế phụ gia tổng hợp tại nhiều quốc gia, đang góp phần thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu nghệ và các sản phẩm chế biến từ nghệ.

Ngoài xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu tươi, nhiều doanh nghiệp đang mở rộng chế biến sâu với các sản phẩm như gừng sấy, bột gừng, tinh dầu gừng, bột nghệ, tinh bột nghệ và chiết xuất curcumin. Các dòng sản phẩm này có giá trị gia tăng cao hơn so với xuất khẩu nguyên liệu thô, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm.

Hiện Việt Nam đứng thứ ba thế giới về cung cấp và chế biến gia vị, sau Ấn Độ và Trung Quốc, với 14 nhà máy chế biến sâu. Theo đánh giá của VPSA, nhu cầu tiêu thụ gừng và nghệ tại nhiều thị trường châu Á và châu Âu tiếp tục tăng trong bối cảnh nguồn cung từ một số quốc gia sản xuất lớn chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Đây được xem là cơ hội để ngành gia vị Việt Nam nâng cao giá trị xuất khẩu, mở rộng thị phần và phát triển các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao trong thời gian tới.

Như Quỳnh