Việt Nam vừa đón tin cực vui từ Mỹ và Trung Quốc

Năm 2025 ghi nhận một cột mốc lịch sử khi kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt 4,6 tỷ USD, tăng trưởng mạnh 19% so với năm trước đó. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay, khẳng định vị thế trụ cột của con tôm trong tổng kim ngạch 11,3 tỷ USD của toàn ngành thủy sản.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng này vẫn được duy trì ổn định. Tính đến hết ngày 15/2/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước đã đạt gần 1,46 tỷ USD, trong đó tôm tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Riêng trong tháng 1/2026, xuất khẩu tôm đạt 331 triệu USD, tăng 6,4% so với cùng kỳ.

Một trong những tin vui lớn nhất đến từ Bộ Thương mại Mỹ (DOC) khi cơ quan này công bố kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với tôm nước ấm đông lạnh Việt Nam.

Theo công bố của Bộ Thương mại Mỹ (DOC), mức thuế cuối cùng đã giảm đáng kể so với kết quả sơ bộ từng khiến thị trường “chao đảo” giữa năm 2025.

Cụ thể, hai doanh nghiệp bị áp mức phán quyết bất lợi là Công ty cổ phần Thủy sản Sóc Trăng (STAPIMEX) và Công ty Thông Thuận chịu mức thuế biên độ 25,76%, thấp hơn nhiều so với mức sơ bộ 35,29% từng được xem là cao kỷ lục trong hơn 19 năm rà soát POR. Đáng chú ý hơn, nhóm doanh nghiệp còn lại chỉ chịu mức thuế 4,58%, đủ để duy trì khả năng cạnh tranh tại thị trường Mỹ.

Việc DOC giảm thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí mà còn giải tỏa tâm lý cho các nhà nhập khẩu Mỹ, thúc đẩy việc ký kết hợp đồng mới ngay từ quý I/2026. Theo phản ánh từ doanh nghiệp, ngay sau khi kết quả POR19 được công bố, các đối tác Mỹ đã chủ động quay lại bàn đàm phán, thay vì tâm lý chờ đợi như giai đoạn giữa năm 2025.

Tại thị trường tỷ dân, con tôm Việt Nam đã có sự bứt phá ngoạn mục. Năm 2025, Việt Nam chính thức vượt qua Canada để trở thành nhà cung cấp tôm hùm lớn nhất cho Trung Quốc với sản lượng 24.067 tấn, chiếm khoảng 34,5% thị phần.

Tôm hùm xanh chiếm ưu thế. Đây là mặt hàng "đầu kéo" với kim ngạch năm 2025 đạt 840 triệu USD, tăng tới 131% so với năm 2024. Chỉ riêng tháng 1/2026, xuất khẩu tôm hùm xanh sang Trung Quốc đạt khoảng 100,2 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ. Lợi thế về địa lý gần, thời gian giao hàng nhanh và khả năng cung ứng hàng sống là những yếu tố then chốt giúp tôm Việt Nam chiếm lĩnh thị trường này.

Theo kế hoạch, ngành thủy sản được định hướng theo tinh thần "đổi mới sáng tạo, tăng tốc bứt phá, tăng trưởng bền vững". Trên nền tảng kỷ lục của năm 2025, ngành tập trung vào ba trụ cột: chuyển đổi số và khoa học công nghệ; kinh tế xanh - tuần hoàn; nâng cao giá trị gia tăng. Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đến năm 2030 là đạt 14-16 tỷ USD.

Riêng trong năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đặt mục tiêu tổng sản lượng trên 10 triệu tấn, trong đó nuôi trồng chiếm 6,25 triệu tấn, khai thác khoảng 3,75 triệu tấn, và kim ngạch xuất khẩu phấn đấu đạt 11,5 tỷ USD. Riêng với ngành tôm, mục tiêu không chỉ là tăng kim ngạch, mà còn cải thiện chất lượng tăng trưởng.

Các chuyên gia cho rằng, 2026 sẽ là năm bản lề, khi lợi thế giá rẻ dần thu hẹp, còn các yếu tố như tuân thủ tiêu chuẩn, giảm phát thải, minh bạch chuỗi cung ứng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc.

Như Quỳnh